Diğer adları: total kalça artroplastisi · hip replacement
Bu rehberde neler var?
Kalça protezi görüşmesine çoğu kişi yürüyüş mesafesi azaldığında, ayakkabı giymek zorlaştığında veya gece ağrısı arttığında başvurur. Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak ve günlük hayattaki bağımsızlığı desteklemektir. Ameliyatta kullanılan malzeme veya yaklaşım kadar, kişinin başlangıç durumu ve iyileşme sürecine hazırlığı da önem taşır. Her hastaya aynı protez veya aynı hareket kuralı uygun değildir. Beklentilerin açıkça konuşulması; evde ihtiyaç duyulabilecek destekten ileride yapılmak istenen spora kadar kararın bütününü şekillendirir. Ağrı dışında yorgunluk, hareket korkusu ve günlük alışkanlıklar da iyileşme görüşmesinde ele alınabilecek önemli konulardır.
Hangi belirtiler görülebilir?
- Uygun tedavilere rağmen süren kalça veya kasık ağrısı
- Uyku ve dinlenmeyi etkileyen eklem yakınmaları
- Yürüme, giyinme ve oturup kalkmada belirgin kısıtlanma
- Kalçada tutukluk ve günlük yaşamda bağımsızlığın azalması
Tanı nasıl konur?
Muayenede ağrının kaynağı, bacak uzunluğu, hareket açıklığı ve yürüme düzeni değerlendirilir. Röntgenlerle eklem hasarı ve kemik yapısı incelenerek cerrahi plan hazırlanır. Ameliyat öncesinde kullanılan ilaçlar, diyabet, kalp-akciğer hastalıkları ve pıhtı öyküsü gözden geçirilir. Aktif enfeksiyon ve yara sorunları değerlendirilir. Ev içindeki merdivenler, banyo kullanımı ve bakım desteği konuşularak güvenli bir taburculuk planı oluşturulur.
Ameliyatsız tedavi seçenekleri
Egzersiz, günlük yükün düzenlenmesi, uygun ağrı kontrolü ve gerektiğinde baston kullanımı ameliyat öncesi değerlendirilen seçeneklerdendir. Bu yöntemlerle yeterli işlev sağlanabiliyorsa takip sürdürülebilir. Belirgin kısıtlanma devam ediyorsa beklenen cerrahi kazanımlar görüşülür. Ameliyat beklenirken mümkün olan kas gücünün ve genel hareketliliğin korunması hazırlığa katkı sağlar. İlaçların ne zaman değiştirileceği kişisel olarak belirlenir; kan sulandırıcılar kendiliğinden bırakılmamalıdır.
“Peki, benim için hangi seçenek uygun?”
Bu soruyu birlikte yanıtlayalım. Şikâyetinizi, günlük yaşamınızı ve beklentilerinizi dinleyerek başlayalım. Muayenede seçenekleri nedenleriyle konuşalım; aklınızdaki sorulara yer açalım.
Cerrahi ne zaman değerlendirilir?
Total kalça protezinde hasarlı uyluk başı ve yuva yüzeyi uygun yapay bileşenlerle değiştirilir. Bileşenlerin kemiğe tutunma yöntemi ve eklem yüzeyleri kemik kalitesi ile diğer özelliklere göre seçilir. Cerrahi yaklaşımın olası yararları ve sınırlamaları birlikte konuşulur. Enfeksiyon, pıhtı, çıkık, sinir yaralanması, bacak uzunluk farkı ve zaman içinde aşınma veya gevşeme görülebilir. Bazı komplikasyonlar ek tedavi ya da yeniden ameliyat gerektirebilir.
İyileşme ve günlük yaşama dönüş
Erken dönemde ekip eşliğinde ayağa kalkma, güvenli transfer ve yürüme çalışılır. Koltuk değneği veya yürüteç, yeterli kontrol sağlanana kadar kullanılabilir. Hareket önlemleri cerrahi yaklaşım ve kişisel riske göre değişir. Kasların ve dayanıklılığın toparlanması aylar sürebilir; ilerleme aynı hızda olmayabilir. Yara bakımı ve pıhtıdan korunma planı izlenir. Yeni veya artan tek taraflı baldır ağrısı ya da şişliği, ateş veya yara akıntısı gelişirse rutin kontrolü beklemeden aynı gün tıbbi değerlendirme alınmalıdır. Nefes darlığı veya göğüs ağrısı varsa 112 aranmalıdır.
Sık sorulan sorular
Her kalça protezinden sonra aynı hareketler yasak mı?
Hayır. Koruyucu önlemler cerrahi yaklaşım, eklem stabilitesi ve kişisel risklere göre belirlenir. Taburculukta verilen kendi programınız esas alınmalıdır.
Bu yanıtın bağlantısıBacaklarımın uzunluğu eşit olur mu?
Planlamada uzunluk ve eklem stabilitesi birlikte gözetilir. Ameliyat sonrasında geçici bir farklılık hissi veya kalıcı uzunluk farkı oluşabilir; kontrolde değerlendirilir.
Bu yanıtın bağlantısıProtezle spor yapılabilir mi?
Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi etkinlikler uygun zamanda değerlendirilebilir. Darbe, düşme veya temas riski yüksek sporlar için kişisel görüşme gerekir.
Bu yanıtın bağlantısı
Sorularınıza yer açan bir görüşme.
Doç. Dr. Kadir Büyükdoğan
Ortopedi ve Travmatoloji
Kalça alanındaki çalışmalarını tanıyın
Hacettepe Üniversitesi’nde tıp ve ortopedi uzmanlığı; Steadman Philippon Research Institute bünyesinde kalça artroskopisi alanındaki çalışmalar.
Özgeçmiş ve bilimsel çalışmalarSizin için neyin değiştiğini konuşalım.
Yürürken veya ayakkabınızı giyerken kalçanız sizi zorluyorsa, şikâyetinizi ve aklınızdaki soruları birlikte değerlendirmek için randevu bilgisi alın.
Kaynaklar ve içerik hakkında
- AAOS OrthoInfo — Total Hip Replacement
- NHS — Complications of a hip replacement
- NHS — Recovering from a hip replacement
- Cambridge University Hospitals NHS — Advice and exercises following total hip replacement
Kaynaklar genel bilgilendirme amacıyla kullanılmıştır. Metin muayenenin yerini tutmaz ve belirtilen her yöntemin klinikte uygulandığı anlamına gelmez. İçerik güncellemesi: 05.09.2026.