Diğer adları: platelet rich plasma · trombositten zengin plazma
Bu rehberde neler var?
Trombositten zengin plazma anlamına gelen PRP, alınan kanın belirli işlemlerden geçirilmesiyle hazırlanır. Amaç, kan hücrelerinin içerdiği biyolojik bileşenlerden yararlanmaktır. Ancak biyolojik bir gerekçenin bulunması, her kullanım alanında klinik yararın kanıtlandığı anlamına gelmez. Hazırlama yöntemleri, hücre içeriği, enjeksiyon sayısı ve araştırma sonuçları arasında farklılıklar vardır. Bu nedenle PRP tek bir standart tedavi gibi değerlendirilmemelidir. Uygunluk görüşmesinde tanı, önceki tedaviler, gerçekçi hedefler ve etkinliğe ilişkin belirsizlikler açıkça ele alınmalıdır.
Hangi belirtiler görülebilir?
- Değerlendirilmiş bazı eklem hastalıklarında süren ağrı
- Belirli tendon sorunlarında yükle artan yakınma
- Rehabilitasyona rağmen devam eden işlev güçlüğü
- Enjeksiyon öncesinde nedeni netleştirilmesi gereken bölgesel ağrı
Tanı nasıl konur?
PRP düşünülmeden önce yakınmanın hangi yapıdan kaynaklandığı belirlenmelidir. Muayene ve gerektiğinde görüntüleme, eklem aşınması, tendon hasarı veya farklı nedenleri ayırır. Enfeksiyon, kanama eğilimi, kan hastalıkları ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Her MR bulgusu PRP için gerekçe değildir. Önceki egzersiz programının yeterliliği ve diğer tedaviler değerlendirilir. Başarı ölçütü de belirlenmelidir: örneğin yürüme veya kavrama işlevinde anlamlı düzelme beklenip beklenmediği konuşulur.
Ameliyatsız tedavi seçenekleri
PRP ameliyatsız bir girişimdir; buna rağmen muayene, steril hazırlama ve uygun hedef seçimi gerektirir. Kan alındıktan sonra hazırlanan ürün ilgili bölgeye uygulanır; gerektiğinde görüntüleme rehberliği kullanılabilir. Bazı diz kireçlenmesi çalışmalarında belirtilerde düzelme bildirilirken, bazı tendon sorunlarında plaseboya üstünlük gösterilememiştir. Kanıtlar tüm hastalıklara genellenemez. Egzersiz ve yük düzenlemesi temel yerini korur. Seans sayısı ve aralığı için her duruma uyan kanıtlanmış tek bir program yoktur.
“Peki, benim için hangi seçenek uygun?”
Bu soruyu birlikte yanıtlayalım. Şikâyetinizi, günlük yaşamınızı ve beklentilerinizi dinleyerek başlayalım. Muayenede seçenekleri nedenleriyle konuşalım; aklınızdaki sorulara yer açalım.
Cerrahi ne zaman değerlendirilir?
PRP cerrahi gereken her durumda ameliyatın alternatifi değildir. Belirgin mekanik sorun, tam tendon kopması veya ileri eklem hasarında farklı tedaviler gerekebilir. Cerrahi sırasında destek olarak kullanılması da her işlemde daha iyi sonuç sağladığı anlamına gelmez. Kişinin kendi kanından hazırlanması enfeksiyon, kanama, ağrı alevlenmesi veya sinir-damar yaralanması riskini ortadan kaldırmaz. Başka tedaviyi geciktirmenin olası etkisi de yarar ve maliyetle birlikte değerlendirilmelidir.
İyileşme ve günlük yaşama dönüş
Enjeksiyon sonrasında kısa süreli hassasiyet veya ağrı artışı olabilir. İlk günlerdeki yüklenme ve sonrasındaki egzersiz programı, uygulanan bölgeye göre planlanır. İyileşme değerlendirmesi tek bir güne değil, belirlenen takip dönemindeki işlev değişimine dayanır. İlaçlar, özellikle kan sulandırıcılar, hekimle görüşmeden bırakılmamalıdır. Belirgin kızarıklık, ateş, giderek artan şişlik veya beklenenden şiddetli ağrı gelişirse gecikmeden değerlendirme gerekir. Yarar görülmemesi durumunda tanı ve alternatifler yeniden ele alınır.
Sık sorulan sorular
PRP kıkırdağı yeniden oluşturur mu?
PRP'nin aşınmış kıkırdağı güvenilir biçimde yeniden oluşturduğu kanıtlanmış değildir. Olası yarar, bazı hastalarda ağrı ve işlev üzerindeki değişiklikler üzerinden değerlendirilir.
Bu yanıtın bağlantısıKendi kanımdan hazırlandığı için risksiz midir?
Hayır. Enjeksiyonla ilişkili ağrı, kanama, enfeksiyon ve çevre dokuların yaralanması gibi riskler bulunur. Uygun değerlendirme ve steril uygulama gerekir.
Bu yanıtın bağlantısıKaç seans yaptırmak gerekir?
Hastalığa göre araştırmalar ve kullanılan protokoller farklıdır. Herkese uygun sabit bir seans sayısı yoktur; gerekçe, belirsizlik ve takip hedefi önceden konuşulmalıdır.
Bu yanıtın bağlantısı
Sorularınıza yer açan bir görüşme.
Doç. Dr. Kadir Büyükdoğan
Ortopedi ve Travmatoloji
Hekiminizi bilerek karar verin
Hacettepe Üniversitesi’nde tıp eğitimi ve 2014’te tamamlanan Ortopedi ve Travmatoloji uzmanlığı; mesleki gelişimi destekleyen uluslararası eğitim ve araştırma deneyimi.
Özgeçmiş ve bilimsel çalışmalarSizin için neyin değiştiğini konuşalım.
Şikâyetinize hangi başlığın uyduğundan emin değilseniz, günlük hayatınızda sizi neyin zorladığını konuşabileceğiniz bir ortopedi muayenesi için randevu bilgisi alın.
Kaynaklar ve içerik hakkında
- AAOS OrthoInfo — Platelet-Rich Plasma
- Royal Berkshire NHS — Platelet Rich Plasma Injection
- Wrightington, Wigan and Leigh NHS — PRP Injections
Kaynaklar genel bilgilendirme amacıyla kullanılmıştır. Metin muayenenin yerini tutmaz ve belirtilen her yöntemin klinikte uygulandığı anlamına gelmez. İçerik güncellemesi: 05.09.2026.