Diğer adları: carpal tunnel · median sinir sıkışması · CTS
Bu rehberde neler var?
El bileğindeki dar bir kanaldan geçen median sinir, başparmak ile işaret ve orta parmak başta olmak üzere elin bir bölümünün duyusuna katkı sağlar. Kanaldaki basınç arttığında uyuşma ve yanma ortaya çıkabilir. Telefon tutarken, araç kullanırken veya gece uyurken belirtiler belirginleşebilir. Benzer yakınmalar boyun ya da başka sinir sorunlarından da kaynaklanabildiği için yalnızca elde uyuşma olması tanı için yeterli değildir. İlerlemiş durumlarda başparmak çevresinde kuvvet kaybı gelişebilir; sürekli uyuşma ve beceri azalması değerlendirmeyi geciktirmemek için nedenlerdir.
Hangi belirtiler görülebilir?
- Başparmak, işaret ve orta parmakta uyuşma
- Gece artan karıncalanma ve eli sallama ihtiyacı
- Nesneleri tutarken güçlük veya düşürme
- İleri durumda başparmak kökünde kuvvet ve kas kaybı
Tanı nasıl konur?
Yakınmaların hangi parmaklarda olduğu, gece artışı ve günlük hareketlerle ilişkisi sorgulanır. Muayenede duyu, başparmak kuvveti ve sinire yönelik testler değerlendirilir. Tipik durumlarda klinik bulgular yeterli olabilir; tanı belirsizse veya etkilenmenin derecesini belirlemek gerekiyorsa sinir iletim incelemesi ve EMG istenebilir. Ultrason bazı hastalarda yardımcıdır. Boyundan kaynaklanan sinir basısı ve diğer el hastalıkları da ayırıcı değerlendirmeye alınır.
Ameliyatsız tedavi seçenekleri
Hafif ve orta düzey yakınmalarda el bileğini nötr konumda tutan gece ateli ve şikâyeti artıran etkinliklerin düzenlenmesi değerlendirilebilir. Çalışma sırasında bileği uzun süre bükülü tutmamak yararlı olabilir. Uygun hastalarda kortikosteroid enjeksiyonu geçici rahatlama sağlayabilir; uzun vadeli düzelme garantisi değildir. Egzersizler kişiye göre seçilir. İlerleyen güç kaybı veya sürekli duyu azalmasında yalnızca atelle beklemek yerine tedavi planı yeniden değerlendirilmelidir.
“Peki, benim için hangi seçenek uygun?”
Bu soruyu birlikte yanıtlayalım. Şikâyetinizi, günlük yaşamınızı ve beklentilerinizi dinleyerek başlayalım. Muayenede seçenekleri nedenleriyle konuşalım; aklınızdaki sorulara yer açalım.
Cerrahi ne zaman değerlendirilir?
Belirgin sinir etkilenmesi, kas zayıflığı veya yeterli ameliyatsız tedaviye rağmen süren yakınmalarda karpal tünel gevşetme ameliyatı düşünülebilir. Amaç, sinirin üzerindeki daraltıcı bağı gevşeterek basıyı azaltmaktır. Açık ve endoskopik yöntemler hasta ve cerrahi koşullara göre değerlendirilir. Enfeksiyon, yara hassasiyeti, sinir yaralanması ve yakınmaların sürmesi gibi riskler vardır. Uzun süredir hasarlanmış bir sinirin duyusu ve kuvveti tamamen geri dönmeyebilir.
İyileşme ve günlük yaşama dönüş
Hafif günlük el hareketleri çoğu hastada erken dönemde planlanabilir; güçlü kavrama ve ağır kaldırma için daha fazla süre gerekir. Yara hassasiyeti ve avuç içi ağrısı bir süre devam edebilir. Gece karıncalanması erken azalabilse de duyu ve kuvvetin toparlanması aylar sürebilir. Masa başı işe dönüş ile ağır el işi farklı değerlendirilir. Takipte yara, parmak hareketleri ve sinir işlevi incelenerek aktivite miktarı artırılır.
Sık sorulan sorular
Serçe parmağım uyuşuyor; karpal tünel olabilir mi?
Karpal tünel tipik olarak serçe parmağı etkilemez. Serçe parmak uyuşması başka bir sinirin basısı gibi nedenleri düşündürebilir; dağılım muayenede değerlendirilir.
Bu yanıtın bağlantısıEMG her hastada zorunlu mudur?
Hayır. Tipik yakınma ve muayene bulguları olan bazı hastalarda gerekmez. Belirsizlik, ek sinir hastalığı şüphesi veya şiddeti değerlendirme gereksiniminde istenebilir.
Bu yanıtın bağlantısıGebelikte başlayan uyuşma kalıcı mıdır?
Gebelikteki sıvı değişiklikleri belirtilere katkıda bulunabilir ve doğumdan sonra azalabilir. Ancak sürekli uyuşma veya güç kaybı varsa değerlendirme ertelenmemelidir.
Bu yanıtın bağlantısı
Sorularınıza yer açan bir görüşme.
Doç. Dr. Kadir Büyükdoğan
Ortopedi ve Travmatoloji
Hekiminizi bilerek karar verin
Hacettepe Üniversitesi’nde tıp eğitimi ve 2014’te tamamlanan Ortopedi ve Travmatoloji uzmanlığı; mesleki gelişimi destekleyen uluslararası eğitim ve araştırma deneyimi.
Özgeçmiş ve bilimsel çalışmalarSizin için neyin değiştiğini konuşalım.
Düğme iliklemek, yazı yazmak ya da bir şeyi tutmak zorlaştıysa, elinizde yaşadığınız değişiklikleri değerlendirmek için randevu bilgisi alın.
Kaynaklar ve içerik hakkında
- AAOS OrthoInfo — Carpal Tunnel Syndrome
- NHS — Carpal Tunnel Syndrome
- British Society for Surgery of the Hand — Carpal Tunnel Syndrome
Kaynaklar genel bilgilendirme amacıyla kullanılmıştır. Metin muayenenin yerini tutmaz ve belirtilen her yöntemin klinikte uygulandığı anlamına gelmez. İçerik güncellemesi: 05.09.2026.